تلقیح مصنوعی در گاو
مشخصات و ویژگیهای آموزشی:
الف) – هدف : مهارت آموزی و ارتقاء سطح علمی فراگیران در زمینه تلقیح مصنوعی در گاو
ب - شرایط ویژه فراگیران دوره :
- میزان تحصیلات : دانش آموختگان رشته¬های علوم دامی
تبصره – شرکت دانش آموختگان مقطع كاردانی رشته های علوم دامی با داشتن تجربه کاری و مطالعات لازم در زمینه تلقیح مصنوعی در گاو بلامانع است.
ج - ویژگیهای مدرسان واجد شرایط تدریس در دوره:
1- دارندگان مدرک تحصیلی فوق لیسانس یا دکترای دامپروری و دامپزشكی با حداقل پنج سال سابقه کار عملی و تجربی در زمینه مربوطه
2- دارندگان مدرک تحصیلی لیسانس دامپروری با حداقل ده سال سابقه کار عملی و تجربی در زمینه مربوطه
تبصره- صلاحیت و توانمندیهای فنی و تخصصی مدرسین در زمینه های مواد مورد تدریس باید به تائید شورای آموزش استان برسد.
د - مدت دوره آموزشی:
1- زمان آموزش نظری 42 ساعت
2- زمان آموزش عملی 54 ساعت
3- جمع زمان آموزشی دوره 96 ساعت
سرفصل¬های دوره آموزشی :
ردیف سرفصل ساعت آموزش
نظری عملی
1 مقدمه – مزایا و معایب تلقیح مصنوعی 4 -
2 تشریح و فیزیولوژی دستگاه تولید مثل 4 12
3 رفتار تولید مثلی 4 6
4 هورمونهای تولید مثل و مکانیسم ترشح آنها در بدن 6
5 عوامل مؤثر در باروری دام 6 3
6 اسپرم گیری 6 6
7 تلقیح مصنوعی در ماده گاو 4 20
8 بیماریهائی که باعث ناتوانائیهای تولید مثل
می گردند 6 3
9 جمع 40 50
آزمون ( عملی – نظری ) 2 4
جمع مدت دوره 42 54
1- مزایا و معایب تلقیح مصنوعی :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 مقدمه 4
2 تاریخچه تلقیح مصنوعی در جهان و ایران
3 مزایا و معایب تلقیح مصنوعی
4 نقش تلقیح مصنوعی در اصلاح نژاد دام
- استفاده از عكس و اسلاید در زمینه موضوعات درسی فوق
2- تشریح و فیزیولوژی دستگاه تولید مثل :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 فیزیولوژی و کار قسمتهای مختلف دستگاه تناسلی دام ماده ( تخمدان- لوله های رحمی – رحم – سرویکس ( گردن رحم ) مهبل و ستیبول – فرج ) 4 12
2 فیزیولوژی و وظیفه قسمتهای مختلف دستگاه تناسلی دام نر ( بیضه- کیسه بیضه – بند بیضه – جنب بیضه – مجرای وابران – مجرای خروج ادرار- غدد وزیکولی – غده پروستات – غدد پیازی – قضیب و غلاف آن )
عناوین آموزش عملی:
- ملامسه قسمتهای مختلف دستگاه تناسلی روی میز تشریح و تعیین قوام قسمتهای مختلف آن
- تکنیک ملامسه دستگاه تناسلی روی میز ژینکولوژی و از روی نایلون سیاه
- عبور دادن پیپت
- معاینه دستگاه تناسلی دام نر و ماده ( ارگان ) دامهای کشتار شده
- استفاده از فیلم و اسلاید در زمینه های فوق
3- رفتار تولید مثلی :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 بلوغ جنسی سیکل، تناسلی 4 6
2 فحلی – فحل یابی
جفتگیری- فصل جفتگیری
3 روشهای همزمانی در فحلی
4 باروری و آبستنی
5 تأثیر اقتصادی فحل یابی و تلقیح به موقع
عناوین آموزش عملی:
- نمایش فیلم و اسلاید در زمینه های فوق
- بازدید از یك واحد گاوداری صنعتی با تعداد لازم از گاو كه امكان مشاهده رفتارهای تولید مثلی برای فراگیران فراهم باشد
4- هورمونهای تولید مثل و مکانیسم ترشح آنها در بدن *
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 پرولاکتین- اوکسی توسین- توستوسترون – استروژن FSH- L.H 6
2 غده هیپوفیز و رابطه آن با هیپوتالاموس
3 تشکیل غدد جنسی و تولید اسپرم و تخمک
4 گونادوژنز – گامتوژنز
5 نقش و تأثیر رفتار مدیریتی در تنظیم هورمونهای تولید مثل
- نمایش فیلم و اسلاید در زمینه های آموزشی فوق
* مدرس این سرفصل باید دارای مدرك دكترا در رشته دامپزشكی باشد.
5- عوامل مؤثر در باروری دام :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 عوامل محیطی 6 3
2 عوامل ژنتیکی
3 عوامل بهداشتی
4 عوامل تغذیه ( مواد معدنی – مواد پروتئینی – مواد انرژی زا- ویتامینها )
5 تغذیه گاو نر اسپرم گیری
* بازدید از یك گاوداری صنعتی به منظور آموزش موضوعات فوق
6- اسپرم گیری :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 عوامل مؤثر در کیفیت اسپرم 6 6
2 ساختمان شیمیائی و فیزیکی اسپرم
3 وسایل اسپرم گیری ( اسپرم گیری به روش استفاده از مهبل مصنوعی )
4 نحوه اسپرم گیری
5 ارزیابی اسپرم – رقیق کردن اسپرم
- انواع رقیق کننده های اسپرم
6 روشهای نگهداری اسپرم
اسپرم منجمد- اسپرم تازه –
عناوین آموزش عملی:
- نمایش فیلم و اسلاید
- بازدید از مراکز تهیه اسپرم و اسپرم گیری
7- تلقیح مصنوعی در ماده گاو :
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 نحوه مقید کردن دام مورد تلقیح 4 20
2 نحوه آماده شدن مأمور تلقیح مصنوعی
3 توشه رکتال – نحوه انجام معاینه و ملامسه مقعدی دستگاه تناسلی و پیداکردن رحم
4 تکنیک عبودادن پی پت از سرویکس ( گردن رحم )
5 ثابت نمودن تفنگ تلقیح مصنوعی
6 تخلیه اسپرم در رحم
7 نحوه صحیح استفاده از مخزن ازت
8 خارج نمودن اسپرم منجمد و ذوب نمودن اسپرم
9 چگونگی تهیه اطلاعات و تنظیم گزارشات مأمور تلقیح مصنوعی و ثبت اطلاعات
عناوین آموزش عملی:
- انجام عملیات فوق در مزرعه
- انجام عملیات فوق در کشتارگاه
- تکنیک عبور دادن پی پت از گردن رحم و نحوه ثابت کردن آن روی هدف
- تکنیک تلقیح در دستگاه تناسلی استتار شده
8- بیماریهائی که باعث ناتوانیهای تولید مثل می گردند *
ردیف موضوعات درسی ساعت – آموزش
نظری عملی
1 بیماریهای مادرزادی 6 3
2 بیماریهای ژنتیکی
3 بیماریهای مهم عفونی ( باکتریائی – قارچی – ویروسی – عفونت های رحمی )
- بازدید از یك گاوداری
- استفاده از فیلم و اسلاید
* مدرس این سرفصل باید دارای دكترا در رشته دامپزشكی باشد.
منبع:سایت سازمان مرکزی
جعفریان: روابط عمومی سازمان
