« مشخصات و ویژگی های دوره آموزشی »
الف – هدف :
مهارت آموزی و ارتقاء سطح توانمندیهای فنی و حرفه ای مهندسین كشاورزی در زمینه پرورش زنبور عسل
ب - شرایط ویژه فراگیران :
- داشتن حداقل مدرك تحصیلی لیسانس در یكی از رشته های كشاورزی
ج - ویژگی های مدرسین دوره :
1- دارندگان مدرك تحصیلی دكترا و یا فوق لیسانس به ترتیب با داشتن حداقل 4 و 7 سال سابقه كار علمی و تجربی در زمینه های مورد تدریس.
دارندگان مدرك تحصیلی لیسانس با ده سال سابقه كار علمی و تجربی در زمینه های مورد تدریس
تبصره – صلاحیت و توانمندیهای فنی و تخصصی مدرسین در زمینه های مورد تدریس باید به تائید شورای آموزشی استان برسد.
د - مدت دوره آموزشی :
1- زمان آموزش نظری 24 ساعت
2- زمان آموزش عملی 19 ساعت
3- جمع زمان آموزشی دوره 43 ساعت
سرفصل های آموزشی دوره :
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 كلیات 2 -
2 اشنائی با نژادها و گونه های مهم زنبور عسل 3 1
3 فیزیولوژی و مرفولوژی زنبوران عسل 2 2
4 وظایف و فعالیت های زنبوران عسل 4 2
5 وسائل زنبورداری 2 2
6 تكثیر و ازدیاد كلنی 3 2
7 نگهداری كندوی زنبور عسل 2 6
8 گیاهان شهدزا و گرده زا 2 2
9 بیماریها و آفات مهم زنبور عسل 4 2
جمع 24 19
1- كلیات :
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 تاریخچه پرورش زنبور عسل در ایران و جهان 2
2 اهمیت اقتصادی پرورش زنبور عسل
گرده افشانی
تولید عسل
موم
بره موه
ژله رویال
زهر
3 خواص عسل
آموزش عملی :
• استفاده از فیلم، عكس و اسلاید
2- آشنائی با نژادها و گونه های مهم زنبور عسل
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 زنبورهندی Apis,Indica 3 1
2 زنبور درشت Apis,Dorsata
3 زنبور ریز Apis,florea
4 زنبور عسل ( معمولی ) Apis,Melliferra
1-4 زنبورعسل اروپای مركزی A.M.Carnica
2-4 زنبور عسل سیاه A.M.Mellifica
3-4 زنبور عسل ایتالیا ( زنبور زرد ) A.M.ligustica
4-4 زنبور عسل قفقازی A.M.CaucAsica
5-4 زنبور عسل ایرانی A.M.Meda
5 سایر نژادها ( زنبوران مصری- تونسی- كاپ- سوریه ای- چینی- ژاپنی )
آموزش عملی :
نمایش، فیلم، اسلاید، عكس از نژادهای فوق الذكر
3- فیزیولوژی و مرفولوژی زنبوران عسل :
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 زنبور نر 2 2
2 زنبور كارگر
3 زنبور ملكه
4 تخم
5 لارو
6 شفیره
7 طرز تشخیص زنبوران از یكدیگر
آموزش عملی :
- بازدید از یك كندو و مشاهده هر یك از جمعیت زنبوران
- استفاده از فیلم، عكس و اسلاید
- وظایف و فعالیت های زنبوران عسل :
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 فعالیتهای زنبور عسل در داخل كندو
( كنترل حرارت و رطوبت، ترشح موم، ساختن شان، دفاع از كندو، پرورش تخم و نوزادان، ، نظافت كندو، ذخیره كردن گرده گل، تبدیل شهد به عسل ) 4 2
2 فعالیت های زنبور عسل در خارج از كندو:
( جمع آوری شهد و گرده، دفع فضولات، پرواز شناسائی و جهت یابی، جفتگیری )
آموزش عملی :
- بازدید یك كندو و استفاده از فیلم، عكس و اسلاید به منظور آموزش عملی موارد فوق
5- وسائل زنبوردار ی :
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 كندو :
- كندوهای بومی ( تنه درختی، گلی، سبدی
و ... )
- كندوهای جدید ( جعبه ئی ) 2 2
2 قاب كندو
3 شان
4 طبقه و نیم طبقه
5 ظرف جمع آوری عسل
6 ظرف غذاخوری
7 محبس ملكه
8 اكستراكتور
9 لباس كار
10 كاردك- اهرم
11 تخته موم و موم دوز
12 دودی
آموزش عملی :
- بازدید از كندو و وسائل زنبورداری
- نمایش فیلم، عكس و اسلاید
6- تكثیر و ازدیاد كلنی :
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 روش طبیعی ( بچه دهی، شیوه گرفتن و اسكان بچه ) 3 2
2 روش مصنوعی ( جفتگیری، یتیم كردن كندو، تعویض ملكه، معرفی ملكه جدید به كندو، ادغام كندوهای ضعیف )
آموزش عملی :
- استفاده از فیلم، عكس و اسلاید جهت آموزش موارد فوق
7- نگهداری كندوی زنبور عسل :
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 بازدید از كندو ( هفتگی، ماهیانه، فصلی ) 2 6
2 تنظیم شناسنامه و نحوه استفاده از آن
3 تغذیه زنبور عسل و نحوه آن
4 مهاجرت كندو- طرز مهاجرت
5 طرز چیدن كندوها
آموزش عملی :
- بازدید از كندو زنبور عسل به منظور آموزش موارد فوق :
- طرز تهیه شناسنامه
- نحوه غذادهی
- نحوه چیدن و سازماندهی كندوها
8- آشنائی با مهمترین گیاهان شهدزا و گرده زا :
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 شبدر 2 2
2 یونجه
3 اسپرس
4 آفتابگردان
5 مركبات
6 گیاهان مرتعی ( گون، آویشن، گز و ... )
7 سایر گیاهان شهدزا
آموزش عملی :
- نمایش فیلم و اسلاید از گیاهان شهدزا و گرده زا
9- آشنائی با مهمترین بیماریها و آفات زنبور عسل :
ردیف موضوع ساعت – آموزش
نظری عملی
1 نوزما 4 2
2 لوك ( اروپائی، آمریكائی )
كنه واروآ
شپش زنبور عسل
كرم پروانه
كرم موم خوار
پرندگان و سایر آفات ( سبزه قبا– خرس، پرستو و ... )
آموزش عملی:
نمایش فیلم و اسلاید از بیماریها و آفات زنبور عسل
امكانات و تجهیزات آموزشی مورد نیاز جهت اجرای این استاندارد آموزشی
تعداد فراگیران 20 نفر
ردیف شرح تعداد
1 كندوی جعبه ای با قابهای متحرك به ازاء هر 10 نفر فراگیر یك كندو باجمعیت
2 طبقه – نیم طبقه 2
3 كلاه توری 10
4 لباس كار به تعداد فراگیرانی كه با كندو كار می كنند
5 دستكش به تعداد فراگیرانی كه با كندو كارمی كنند
6 دودی 2
7 اهرم 2
8 كاردك 2
9 تخته موم دوز 1
10 برس 1
11 كارد پولك تراش 1
12 محبس ( قفس ) ملكه 1
13 ظرف غذاخوری ( شربت خوری ) 1
14 موم ذوب كن 1
15 موم بر 1
16 سیم گالوانیزه نازك و نرم به مقدار كافی
17 موم مصنوعی "
18 اكستراكتور 1
19 ظرف جمع آوری عسل 1
- كلاس درس و تجهیزات كمك آموزشی ( دستگاه اسلاید، ویدئو پروژكتور،
وایت برد و ... )
- فضای آموزشی باز به مساحت 50 متر مربع جهت كار عملی و نگهداری كندو
ب/5/3/87
